Fenomeni Merkel: Arkitekte e palodhur e kompromisit dhe menaxhuese e krizave

Angela Merkeli largohet javĂ«n e ardhshme nga posti i kancelares. EvropĂ«s do t’i mungojĂ« arkitektja e palodhur e stabilitetit, e balancave dhe kompromiseve, shkruan Auron Dodi.

Forcat e armatosura gjermane e përshëndetën të enjten (02.12.2021) Angela Merkelin me vlerësimin më të lartë ushtarak gjerman për personat civilë: me një paradë ushtarake. Ushtarë me pishtarë në duar dhe një bandë muzikore bënë një ritual lamtumire, sipas një koreografie të përpiktë, të përcaktuar që në vitin 1838. Në fund, ushtarët hoqën helmetat në shenjë nderimi për Merkelin.

Kancelarja e ndoqi ceremoninĂ« herĂ« pas here e pĂ«rlotur. Kamerat e treguan me lot nĂ« sy kancelaren, kur dĂ«gjonte tri dĂ«shirat muzikore tĂ« saj pĂ«r ceremoninĂ«: fillimisht hitin e famshĂ«m tĂ« vitit 1974 tĂ« RepublikĂ«s Demokratike Gjermane „Du hast den Farbfilm vergessen”, (“Ti e ke harruar filmin me ngjyra”). Pasoi pjesa muzikore”FĂŒr mich soll es rote Rosen regnen”(“PĂ«r mua le tĂ« bjerĂ« shi trĂ«ndafila tĂ« kuq”), e kĂ«ngĂ«tares Hildegard Knef. NdĂ«rsa pjesa e tretĂ« pĂ«r Merkelin, bijĂ«n e pastorit protestant, ishte njĂ« himn kishtar i shekullit tĂ« 18-tĂ«:”Großer Gott, wir loben Dich” („Zot i ShenjtĂ«, ne e lĂ«vdojmĂ« emrin tĂ«nd”).

Para rreth 50 ish-ministrave tĂ« saj tĂ« pranishĂ«m dhe mbi 150 tĂ« ftuarve tĂ« tjerĂ«, Merkeli mbajti njĂ« fjalim tĂ« shkurtĂ«r. Ajo tha se ndjente “mirĂ«njohje dhe pĂ«rulĂ«si” pĂ«r postin qĂ« e kishte mbajtur kaq gjatĂ«.

Nisur nga kriza financiare e vitit 2008, kriza e refugjatëve e vitit 2015 dhe pandemia aktuale, Merkeli theksoi varësinë e madhe të Gjermanisë nga bashkëpunimi përtej kufijve nacionalë si dhe vlerën e institucioneve shumëpalëshe.

Merkeli, “die Mutter” (nĂ«na), si e thĂ«rrasin nĂ« Gjermani, e vazhdoi fjalimin me porosi pĂ«rkujdesjeje psikologjike dhe shpirtĂ«rore pĂ«r gjermanĂ«t. Ajo u kĂ«rkoi shtetasve tĂ« saj qĂ« t’u besojnĂ« fakteve, tĂ« tregojnĂ« gatishmĂ«ri pĂ«r t’i kuptuar qĂ«ndrimet e tĂ« tjerĂ«ve dhe qĂ« punĂ«t t‘i bĂ«jnĂ« me gĂ«zim dhe me zemĂ«r. GjermanĂ«ve ajo u la porosi qĂ« t’u pĂ«rvishen detyrave para vetes jo me “negativitet dhe cmirĂ«â€, por me “gĂ«zim nĂ« zemĂ«r”, siç kishte bĂ«rĂ« ajo vetĂ« nĂ« RDGJ.

“ËshtĂ« ky gĂ«zim nĂ« zemĂ«r qĂ« uroj pĂ«r tĂ« gjithĂ« ne, dhe figurativisht pĂ«r vendin tonĂ«, edhe nĂ« tĂ« ardhmen”, pĂ«rfundoi Merkeli.

Popullaritet i pazakontë i Merkelit
Pak ditë para largimit nga posti i kancelares, të cilin e mbajti për 16 vjet, Angela Merkeli ka një mbështetje fenomenale në opinion. Mbështetja për të edhe sot është mbi 50%.

Dy kancelarĂ«t e tjerĂ« pushtetgjatĂ« tĂ« GjermanisĂ«, Konrad Adenaueri dhe Helmut Kohli kishin mĂ« pak fat. Adenauerin e larguan nĂ« fund nga posti, pushteti i tij u trondit prej sjelljes shpĂ«rdoruese tĂ« ministrave tĂ« tij nĂ« aferĂ«n e revistĂ«s “Der Spiegel”. Helmut Kohli kandidoi pĂ«r njĂ« mandat tĂ« pestĂ« dhe i humbi zgjedhjet.

Kurse Angela Merkeli mund të kishte fituar po të kishte rikandiduar. Ajo është kancelarja e parë e Gjermanisë që largohet nga posti me dëshirën e saj.

Ekonomikisht, Merkeli po e lĂ« GjermaninĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« pasur se ç’e gjeti kur erdhi nĂ« pushtet. NĂ« 16 vitet e qeverisjes prej saj, Prodhimi i BrendshĂ«m Bruto i GjermanisĂ« u rrit me rreth 50%. PapunĂ«sia thuajse Ă«shtĂ« pĂ«rgjysmuar.

Mirëqënia dhe fuqia e shtuar e Gjermanisë kanë bërë që tërritet prestigji i Gjermanisë në botë,siç kanë konstatuar sondazhe të organizatave evropiane.

Mjeshtre e pushtetit dhe referencë suksesi

Popullin, Merkeli e ka polarizuar shumë më pak se të gjithë paraardhësit e saj.

Politikisht, Merkeli e zhvendosi drejt qendrës partinë e saj, CDU-në, jo drejt ekstremeve politike, siç kanë tendencë të veprojnë partitë sot. Kjo e bëri CDU-në të pranueshme për shtresa të gjera të popullit. Megjithë kritikat për humbjen e karakterit konservator të partisë, kjo i siguroi CDU-së katër mandate në vazhdimësi, në krye të Gjermanisë.

Merkeli nuk po largohet nga posti, për shkak të ndonjë revolte të CDU-së kundër saj, një fenomen tipik për liderë të tjerë që rrinë gjatë në poste. Kritikët e saj ajo i neutralizoi në kohë dhe i bëri të largohen nga gara. Dorëzimi i postit të kryetares së CDU-së dhe mbajtja vetëm e postit të kancelares, një risi te CDU-ja, e pakësoi dhe më tej presionin ndaj saj.

Në zgjedhjet e fundit parlamentare, Merkeli ishte pika kryesore e referencës së suksesit madje edhe për opozitën. Kancelari i ardhshëm socialdemokrat, Olaf Scholz, nuk i fitoi zgjedhjet me kritika për Merkelin, por si kandidat i vazhdimësisë së maturisë dhe pragmatizmit të saj.

Për detyrat e së ardhmes, në zgjedhjet parlamentare të shtatorit, zgjedhësit gjermanë panë të aftë sërish një koalicion të qendrës, SPD, Të Gjelbrit dhe FDP. Kjo flet për atë që mesi i shoqërisë është ruajtur përgjithësisht i shëndoshë gjatë qeverisjes së Angela Merkelit.

Njëkohësisht, ndërrimi i pushtetit dhe i personelit drejtues me këto zgjedhje parlamentare erdhi në kohën e duhur. Kohët kanë ndryshuar dhe detyrat e shumta që ka Gjermania para vetes, siç janë klima, digjitalizimi, emigrimi, përfitojnë nga fillime të reja.

Stil politik unik i Merkelit
Një rol për popullaritetin dhe suksesin e Merkelit ka luajtur stili unik i udhëheqjes prej saj.

Angela Merkeli i ka qëndruar deri sot larg arrogancës apo humbjes në pëlqimin e vetvetes. Ajo ka drejtuar pa mëndjemadhësi dhe pa interes për inskenime publike. Merkeli ka mbetur deri në fund e përkushtuar ndaj detyrës, e përqëndruar te problemet konkrete, me vëmendje për detajet.

Në kontaktin me njerëzit, Angela Merkeli ka treguar gjithmonë respekt për personin përballë, pavarësisht nga pozita e tjetrit. Pas një kontakti të tillë njerëzor me të, në Gjermani ka pasur jo pak njerëz, më parë të painteresuar, që kanë votuar për partinë e saj e saj, CDU-në.

Ky stil i ri politik është një trashëgimi me vlerë që lë pas Angela Merkeli.

Arkitekte e kompromisit, menaxhuese krizash: Momente kulmore
NĂ« 16 vjetĂ«t e qeverisjes sĂ« Merkelit, Evropa dhe Gjermania kanĂ« kaluar disa kriza. Merkeli ka treguar aftĂ«si tĂ« mĂ«dha nĂ« menaxhimin e tĂ« gjitha krizave. QytetarĂ«t evropianĂ« i shprehĂ«n pĂ«r kĂ«tĂ« mirĂ«njohje nĂ« njĂ« sondazh tĂ« fundit evropian, ku dĂ«shironin qĂ« Merkeli tĂ« bĂ«hej „presidente e EvropĂ«s”.

Kriza e refugjatĂ«ve Ă«shtĂ« padyshim moment kulmor i mandateve tĂ« saj. NĂ« 4 dhe 5 shtator 2015 Merkeli vendosi tĂ« pranojĂ« qĂ« tĂ« hyjnĂ« nĂ« Gjermani rreth 800.000 mijĂ« refugjatĂ«, me origjinĂ« kryesisht nga Siria. NĂ« njĂ« bisedĂ« telefonike, kancelari austriak Werner Faymann iu lut Merkelit qĂ« tĂ« pranonte disa grupe refugjatĂ«sh, tĂ« cilĂ«t tĂ« dĂ«buar nga Hungaria, po ecnin drejt AustrisĂ«. Alternativa ishte njĂ« kĂ«rkesĂ« ndaj kryeministrit hungarez Orban qĂ« t’i ndalonte me dhunĂ« refugjatĂ«t.

Pas koordinimit me bashkĂ«punĂ«torĂ«t e afĂ«rt dhe me krerĂ«t e partive politike, u ra dakord qĂ« tĂ« bĂ«hej “njĂ« pĂ«rjashtim” siç thanĂ« socialdemokratĂ«t, njĂ« gjest “humanitar”, si tha Merkeli.

Ky gjest u vlerĂ«sua nĂ« botĂ«. Ish-kryeministri britanik Tony Blair e ka vlerĂ«suar si njĂ« akt “qĂ« erdhi nga njĂ« frymĂ« dhembshurie”. “NatĂ« historike” e quan biografi i Merkelit, Ralph Bollmann kĂ«tĂ« natĂ« nĂ« biografinĂ« e fundit pĂ«r Merkelin.

Pranimi i refugjatĂ«ve fillimisht u pĂ«rshĂ«ndet nga shumica e njerĂ«zve nĂ« Gjermani. NĂ« njĂ« konferencĂ« shtypi, nĂ« 31 gusht 2015 Merkeli u dha zemĂ«r gjermanĂ«ve, me fjalĂ«t: “Ne do t’ia dalim mbanĂ«, dhe atje, ku na e pengon rrugĂ«n diçka, duhet ta kapĂ«rcejmĂ«â€Šâ€

Por numri i jashtëzakonshëm i të ardhurve njëherësh, bëri të bjerë në Gjermani mbështetja fillestare entuziaste për refugjatët. Përpjekjet e Merkelit për kuota për ndarjen e refugjatëve në BE nuk patën sukses.

Gjermania hyri nĂ« krizĂ«n mĂ« tĂ« madhe politike e sociale tĂ« mandateve tĂ« Merkelit. Pranimi i refugjatĂ«ve pati ndikime politike: nĂ« Gjermani lindi parti ultra e djathtĂ«, kundĂ«r refugjatĂ«ve, „Alternativa pĂ«r GjermaninĂ«â€.

Merkeli e ka mbrojtur deri sot mikpritjen pĂ«r refugjatĂ«t. Ajo ka thĂ«nĂ« se nĂ« tĂ« njĂ«jtat rrethana do tĂ« bĂ«nte tĂ« njĂ«jtin hap qĂ« bĂ«ri. NĂ« njĂ« intervistĂ« me Deutsche Welle-n muajin e kaluar Merkeli konkludoi: “Po, ia dolĂ«m mbanĂ«.””Kemi shembuj tĂ« mrekullueshĂ«m zhvillimesh tĂ« suksesshme njerĂ«zore, kur mendoj maturantet dhe maturantĂ«t (emigrantĂ«)
”Por natyrisht ende nuk ia kemi dalĂ« mbanĂ« qĂ« tĂ« luftohen shkaqet e migrimit. Nuk ia kemi dalĂ« mbanĂ« qĂ« Evropa tĂ« ketĂ« njĂ« sistem tĂ« njĂ«suar azilimi dhe migrimi.”

Pranim historik i borxheve të përbashkëta nga BE
Momenti i dytĂ« kulmor nĂ« mandatet e saj Ă«shtĂ« miratimi i Fondit tĂ« RindĂ«rtimit nga pandemia nga BE, nĂ« shumĂ«n 750 miliardĂ« euro. Me kĂ«tĂ« rast, Gjermania pranoi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« njĂ« formĂ« eurobondesh. Ky fond i rindĂ«rtimit do tĂ« financohet me borxhe tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta, qĂ« do t’i marrĂ« Bashkimi Evropian, pĂ«r t’ua dhĂ«nĂ« si grante, jo vetĂ«m si kredi, shteteve nĂ« nevojĂ«.

NĂ« njĂ« intervistĂ« me gazetat evropiane, nĂ« qershor 2020, Merkeli tha se â€œĂ«shtĂ« nĂ« interesin e GjermanisĂ« qĂ« Bashkimi Evropian tĂ« mos pĂ«sojĂ« kolaps”.

Në këtë kohë, me nuhatjen e saj të jashtëzakonshme për lëvizjet tektonike në opinion, Merkeli kishte regjistruar thirrjet këmbëngulëse të ekonomisë gjermane dhe ekspertëve, për të shpëtuar shtetet e rrezikuara nga kolapsi prej borxheve të reja të diktuara nga pandemia, si p.sh. Italinë apo Spanjën.

Për Fondin e Rindërtimit, Merkeli ra fillimisht dakord me presidentin francez Emmanuel Macron në 18 maj 2020. U ra dakord që të viheshin në dispozicion 500 miliardë euro shteteve në nevojë. Në qershor 2020 kjo shumë u rrit nga Komisioni Evropian në 750 miliardë euro.

Merkeli e quajti kĂ«tĂ« fond: “njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« veçantĂ« ndaj njĂ« situate tĂ« veçantĂ«â€. PavarĂ«sisht nga kufizimi nĂ« fjalĂ«t e deklaratĂ«s, shtetet jugore tĂ« EvropĂ«s e vlerĂ«suan ndryshimin e thellĂ« nĂ« pozicionin e GjermanisĂ«. Presidenti francez Emmanuel Macron u shpreh se me metodĂ«n e saj, Merkeli e lidhi fort GjermaninĂ« me EvropĂ«n.

***
Angela Merkeli e ka të sigurtë vendin në histori, nisur edhe vetëm nga kohëzgjatja e pushtetit të saj. Vetëm Otto von Bismarck-u dhe Helmut Kohl-i kanë qeverisur më gjatë se ajo (Kohl-i madje vetëm pak ditë më shumë).

Bismarck-u i bashkoi shtetet gjermane në Perandorinë Gjermane, Kohl-i ribashkoi Gjermaninë e ndarë.

Merkeli formësoi Gjermaninë e sotme moderne. Në largimin e saj nga detyra, Gjermania është bërë jo vetëm fuqia dominuese ekonomike e Evropës, por edhe njëri nga shtetet më të vlerësuara dhe të preferuara në botë. Merkeli arriti me mjeshtëri të barazpeshojë interesat nacionale të Gjermanisë me projektin për zhvillimin e Evropës.

Edhe në marrëdhëniet me Rusinë, Merkeli nuk harroi asnjëherë potencialin e madh të këtij shteti për të ndikuar në botë. Interesat e përbashkëta ekonomike për Merkelin qenë një faktor për të ruajtur dialogun dypalësh. Pa Gjermaninë do të kishte qenë i pamundur vazhdimi i sanksioneve të BE kundër Rusisë.

Ish-kryeministri britanik, Tony Blair e ka quajtur sĂ« fundi nĂ« mediet britanike “pjesĂ« dominuese tĂ« psikikĂ«s politike” tĂ« Merkelit aftĂ«sinĂ« e saj “pĂ«r tĂ« dalluar kompromise dhe pĂ«r tĂ« lundruar nĂ« sfidĂ«n politike me vĂ«mendje maksimale pĂ«r zgjidhje praktike, si forcĂ« dhe jo si dobĂ«si”.

Jo vetĂ«m Tony Blair-it do t’i mungojĂ« “antipopulistja e mirĂ«filltĂ«, nĂ« karakter dhe nĂ« politikĂ«.” NĂ« vizitĂ«n e fundit nĂ« Uashington nĂ« korrik 2021, Presidenti Joe Biden-i e falenderoi Merkelin pĂ«r karrierĂ«n e saj “tĂ« lidershipit tĂ« fortĂ«, parimor”. Ai i tha Merkelit se “kurrĂ« nuk harrove tĂ« mbrosh dinjitetin njerĂ«zor”.

Angela Merkeli do t’i mungojĂ« edhe Ballkanit, agjendĂ«n pĂ«r zgjerimin e tĂ« cilit ajo e mbajti aktive nĂ« tryezat evropiane nĂ« dekadĂ«n e fundit. Ajo do t’i mungojĂ« komunikimit midis Lindjes dhe PerĂ«ndimit, pĂ«r tĂ« cilin Merkeli qe e predestinuar edhe pĂ«r shkak tĂ« origjinĂ«s sĂ« saj nga Gjermania Lindore.

Ndërsa Gjermania do ta kujtojë epokën Merkel, stabilitetin dhe mirëqënien e kësaj kohe, si një nga epokat e arta./DW/

PĂ«r t’u bĂ«rĂ« pjesĂ« e grupit “Balkanweb” mjafton tĂ« klikoni: Join Group dhe kĂ«rkesa do t’ju aprovohet menjĂ«herĂ«. Grupi Balkanweb

Burimi informacionit @BalkanWeb: Lexo me shume ne : www.botasot.al

Spread the love

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.