Gjermania drejt brigjeve të reja!

10:42 28/11/2021

Koalicioni i parĂ« qeveritar trepartiak, SPD, TĂ« Gjelbrit e liberalĂ«t nĂ« nivel federate nĂ« Gjermani Ă«shtĂ« gati. Motoja e pĂ«rbashkĂ«t e tij: “TĂ« guxohet mĂ« shumĂ« progres” tingĂ«llon shumĂ« premtuese, mendon Marcel FĂŒrstenau.

Gjermania do tĂ« ketĂ« sĂ« shpejti njĂ« aleancĂ« tĂ« re qeverisĂ«se, qĂ« nĂ« kĂ«tĂ« konstelacion nuk e ka pasur ndonjĂ«herĂ«. E drejtuar nga fituesja e papritur e zgjedhjeve, Partia Socialdemokratike e GjermanisĂ«, SPD. Kjo forcĂ« politike, mĂ« e vjetra nĂ« Gjermani e dalĂ« nga lĂ«vizjet punĂ«tore tĂ« shekullit tĂ« 19-tĂ«, ka treguar disa herĂ« nĂ« historinĂ« e saj tĂ« gjatĂ« guxim pĂ«r transformimin. SĂ« fundmi nĂ« fund tĂ« kĂ«tij mijĂ«vjeçari kur sĂ« bashku me TĂ« Gjelbrit modernizoi politikĂ«n e ngurtĂ«suar tĂ« atĂ«hershme tĂ« tregut tĂ« punĂ«s, atĂ« sociale dhe politike nĂ«n emrin “Axhenda 2010”. NjĂ« ndryshim radikal i kursit, qĂ« e shĂ«roi tĂ« sĂ«murĂ«n e EuropĂ«s siç quhej atĂ«herĂ« Gjermania. Me kĂ«tĂ« ekonomia e katĂ«rt mĂ« e madhe e botĂ«s u rigjenerua dhe mundi tĂ« luante rolin e rĂ«ndĂ«sishĂ«m tĂ« lokomotivĂ«s drejtuese ekonomike nĂ« EuropĂ«.

Secila parti ka vënë gjurmën e vet

Që nga ky ndryshim radikal kursi pati edhe shumë të humbur nuk vihet në dyshim. Varfëria relative në Gjermani është shqetësuese, askund tjetër nuk ka një sektor më të zgjeruar të rrogave të ulta. Këtë do ta ndryshojë qeveria e re semaforit siç quhet mes socialdemokratëve (të kuqtë), liberalëve (me ngjyrën e verdhë si simbol) dhe Të Gjelbërve. Ajo do të ndryshojë sektorin e rrogave të ulta duke e rritur pagën minimale në 12 euro. Me këtë Olaf Scholz, kancelari i ardhshëm i Gjermanisë dhe pasues i Angela Merkelit bën realitet një premtim qendror të SPD-së. Kjo është pozitive, sepse do të përfitonin rreth 10 milionë vetë.

Ndërkohë që kjo inciativë e re ishte një temë mjaft e debatur në bisedimet e koalicionit. Liberalët, FDP të orientuar nga ekonomia e tregut, nuk shohin asgjë të mirë nga ndërhyrja e shtetit në autonominë e tarifave. Nga ana tjetër, FDP arriti të ketë sukses në koalicion me kërkesën e saj që të ruhej ligji për frenimin e borxheve që është futur edhe në kushtetutë. Kurse dora e Të Gjelbërve vihet re në temën e tyre kryesore: klimën. Kështu për shembull dalja nga energjia e qymyrit është përafruar nga viti 2038 në vitin 2030.

Shtab krize për luftën kundër Coronës

Të tre partitë e koalicionit kanë treguar një aftësi të madhe kompromisi. Në zbatimin e programit të tyre ambicioz për Gjermaninë, Europën dhe botën ata do të kenë nevojë për aleatë përtej tavolinës së kabinetit qeveritar dhe jashtë parlamentit. Brenda Gjermanisë duhet që fjalët e tyre të pasohen nga veprat. Një fillim i mirë është që vënia nën kontroll e pandemisë të merret në dorë nga një shtab ekspertësh dhe krize.

Kurse pasazhet për politikën e jashtme, të mbrojtjes, të sigurisë lexohen si deklarime qëllimesh të mira. Për shembull theksohet, se BE duhet të jetë vepruese në shkallë ndërkombëtare, ky ka qenë edhe qëllimi i Merkelit këto 16 vjet. Por sa e vështirë, ose e pamundur është kjo duket tek Brexit. Dhe forcat centrifugale po forcohen e nuk dobësohen, po të kesh parasysh deficitet në drejtim të shtetit ligjor në Poloni dhe Hungari.

Olaf Scholz garanton vijimësinë në Europë

NĂ« kĂ«tĂ« fushĂ« me mjaft pengesa, qeverisĂ« sĂ« re gjermane i duhet tĂ« veprojĂ« me shumĂ« kujdes, por tĂ« ketĂ« edhe vendosmĂ«rinĂ« e duhur.Kjo vlen edhe nĂ« marrĂ«dhĂ«nien me gjashtĂ« shtetet e Ballkanit PerĂ«ndimor, qĂ« duan tĂ« bĂ«hen anĂ«tare tĂ« BE.TingĂ«llon bukur nĂ« marrĂ«veshjen e koalicionit, qĂ« Gjermania ashtu si tradicionalisht e percepton pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« e saj tĂ« madhe nĂ« BE “nĂ« koncept shĂ«rbyes”. Me Olaf Scholz, nĂ«n Angela Merkel zĂ«vendĂ«skancelar garantohet vijimĂ«sia. Kjo vlen edhe pĂ«r marrĂ«dhĂ«nien me aleancĂ«n atlantiko-veriore, NATO-n dhe SHBA. NĂ«se forcohet mĂ« tej nĂ« tĂ« ardhmen komponenti politik, kjo vetĂ«m mund tĂ« mirĂ«pritet, po tĂ« kujtosh katastrofĂ«n e Afganistanit. KĂ«saj i shkon edhe synimi qĂ« nĂ« tĂ« ardhmen tĂ« ketĂ« njĂ« politikĂ« mĂ« strikte tĂ« armatimit.

Në traditën e Willy Brandt-it

Edhe kundrejt vendeve si Kina, Rusia, Turqia koalicioni kërkon të bëjë ata që pas vitesh tensionesh të shtuara është e pashmangsgme. Të këmbëngulë në respektimin e të drejtave të njeriut dhe megjithë marrëdhëniet në krizë të ruajë dialogun. Për të gjitha këto sfida kombëtare e ndërkombëtare duket se të tre partnerët e koalicionit, SPD; Të Gjelbrit, dhe FDP kanë gjetur një bazë të përbashkët.

Motoja e gjetur pĂ«r koalicionin “TĂ« guxohet mĂ« shumĂ« progres” nuk tĂ« kujton rastĂ«sisht sloganin e SPD nga koha e kancelarit socialdemokrat, Willy Brandt. “TĂ« guxohet mĂ« shumĂ« demokraci”, njĂ« premtim i koalicionit tĂ« atĂ«hershĂ«m tĂ« arritur me FDP. NjĂ« premtim qĂ« GjermaninĂ« e atĂ«hershme e shpluhurosi nĂ« aspektin shoqĂ«ror e politik dhe nĂ« arenĂ«n politike botĂ«rore çoi nĂ« politikĂ«n e çtensionimit me bllokun komunist.

QĂ« koalicioni qeveritar e prezanton veten si “aleancĂ« pĂ«r liri, drejtĂ«si dhe qĂ«ndrueshmĂ«ri” Ă«shtĂ« sĂ« pari konfirmim i identitetit tĂ« vetĂ« partive. FDP ka nĂ« botĂ«kuptimin bazĂ« tĂ« saj lirinĂ«, SPD-ja drejtĂ«sinĂ« dhe TĂ« Gjelbrit qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« ekologjike. Kush mund tĂ« ketĂ« diçka kundĂ«r tingĂ«llimit tĂ« kĂ«saj trioje? VetĂ«m ata qĂ« brenda e jashtĂ« GjermanisĂ« janĂ« pĂ«r nacionalizmin, izolimin dhe politikĂ«n autoritare, e qĂ« nuk janĂ« pak. PĂ«rballja me ta me vetĂ«besim, qĂ«ndrim demokratik dhe atmosferĂ« ndryshimi Ă«shtĂ« sinjali mĂ« i mirĂ« qĂ« vjen nga Gjermania./DW

Burimi informacionit @TvKlan: Lexo me shume ne : www.botasot.al

Spread the love

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.