Rinia turke po ikën nga vendi

08:45 15/03/2021

Pak liri, pak vende pune – situata pĂ«r studentĂ«t dhe punĂ«torĂ«t e rinj nĂ« Turqi Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ«. GjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« njerĂ«z tĂ« kualifikuar po ikin nga Turqia dhe po e provojnĂ« fatin e tyre nĂ« Gjermani.

NĂ« Turqi, njĂ« temĂ« e njohur po diskutohet pĂ«rsĂ«ri: ikja e talentĂ«ve – ose nĂ« turqisht “beyin gçcĂŒâ€ (rrjedhja e trurit). GjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« njerĂ«z tĂ« mençur nĂ« Turqi mund tĂ« imagjinojnĂ« tĂ« ikin nga vendi dhe tĂ« punojnĂ« nĂ« njĂ« vend tjetĂ«r. ShumĂ« prej tyre ia kanĂ« kthyer ndĂ«rkohĂ« shpinĂ«n atdheut tĂ« tyre. KritikĂ«t thonĂ« se qeveria e Rexhep Tajip Erdogan po promovon vetĂ« kĂ«tĂ« prirje duke ofruar shumĂ« pak perspektivĂ« pĂ«r tĂ« kualifikuarit dhe madje duke i stigmatizuar ata.

Kjo kritikĂ« u bĂ« pĂ«rsĂ«ri e zhurmshme pĂ«r shkak tĂ« protestave tĂ« Bogazici. NĂ« Universitetin e njohur Bogazici nĂ« Stamboll, studentĂ«t kohĂ«t e fundit demonstruan kundĂ«r emĂ«rimit tĂ« detyruar tĂ« njĂ« drejtori jopopullor – policia shtypi me dhunĂ« tubime tĂ« shumta. TĂ« rinjtĂ« turq u quajtĂ«n si “terroristĂ«â€ dhe “perversĂ«â€ nga zyrtarĂ«t qeveritarĂ«.

KritikĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se njĂ« armiqĂ«si e tillĂ« bĂ«ri qĂ« turqit e ri tĂ« emigrojnĂ«. NjĂ« sondazh i fundit nga instituti turk i kĂ«rkimit Metropoll konfirmon saktĂ«sisht kĂ«tĂ« trend: 47 pĂ«rqind e turqve tĂ« rinj do tĂ« dĂ«shironin tĂ« studionin ose tĂ« punonin jashtĂ« vendit. PĂ«r disa vite Ă«shtĂ« vĂ«rejtur qĂ« tĂ« diplomuarit e universiteteve dhe punĂ«torĂ« shumĂ« tĂ« kualifikuar nĂ« veçanti po vendosin tĂ« largohen nga vendi nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« “fillojnĂ« nga e para”, siç thuhet shpesh.

Zeki ÜztĂŒrk, i cili ka mbaruar filosofinĂ« nĂ« Universitetin prestigjioz Teknik tĂ« Lindjes sĂ« Mesme (ODTÜ), vendosi tĂ« kthehej nĂ« vendin e tij, pas studimeve nĂ« Universitetin Humboldt nĂ« Berlin.

Ashtu si shumĂ« tĂ« rinj turq, megjithatĂ«, ai Ă«shtĂ« shumĂ« i pakĂ«naqur: “Ne thjesht duam respekt. NjerĂ«zit qĂ« janĂ« pĂ«rgatitur mĂ« mirĂ«, janĂ« respektuar dikur mĂ« mirĂ«. Sot ju mund tĂ« studioni dhe tĂ« pĂ«rgatiteni sa tĂ« doni – nuk fitoni para dhe nuk ju respekton kush”.

“Mendimet e kundĂ«rta nuk pranohen”

Prandaj edhe ai po mendon seriozisht tĂ« kthehet prapĂ« nĂ« Gjermani sepse Turqia po shkon nĂ« njĂ« drejtim negativ. “Turqia nuk ka vetĂ«m njĂ« profil tĂ« vetĂ«m, nuk ka vetĂ«m njĂ« besim tĂ« vetĂ«m. Vendi Ă«shtĂ« njĂ« mozaik nĂ« kuptimin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« fjalĂ«s. SidoqoftĂ«, asnjĂ« mendim divergjent nuk pranohet. SĂ« shpejti do tĂ« vie njĂ« situatĂ« kur as vet prania e disa njerĂ«zve nuk do tĂ« jetĂ« e dĂ«shiruar”.

PĂ«r Ezgi Ünsal, e cila ka studiuar teknologjinĂ« e ushqimit nĂ« ODTÜ, faktori vendimtar pĂ«r tĂ« emigruar nĂ« Gjermani ishte se ajo u bĂ« nĂ«nĂ«. Ünsal jeton nĂ« DĂŒsseldorf me burrin dhe djalin e saj pesĂ«-vjeçar qĂ« nga viti i kaluar dhe punon atje pĂ«r njĂ« zinxhir ushqimor global. “E dija qĂ« nuk mund t’i ofroja njĂ« fĂ«mijĂ«ri normale”, thotĂ« ajo pĂ«r djalin e saj. Dikur ishte e zakonshme qĂ« studentĂ«t tĂ« dilnin nĂ« rrugĂ« pĂ«r tĂ« protestuar. Sot jo. Ajo dhe burri i saj janĂ« tĂ« bindur se pĂ«r fĂ«mijĂ«n e tyre e ardhmja Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e mirĂ« nĂ« Gjermani, ku mund tĂ« shprehin lirisht edhe mendimin e tyre.

“Humbja e lirisĂ«â€

Edhe Selim Özgen Ă«shtĂ« i diplomuar nĂ« universitet dhe shumĂ« i kualifikuar, i cili po pĂ«rpiqet tĂ« gjej veten tani nĂ« Gjermani. Ai ka mbaruar studimet nĂ« Universitetin Bogazici dhe mĂ« pas bĂ«ri doktoraturĂ«n nĂ« ODTÜ. NĂ« Gjermani jeton prej vitit 2017. “VeçanĂ«risht gjatĂ« protestave tĂ« Gezit nĂ« 2013, u zhgĂ«njeva kur pashĂ« se ata qĂ« kritikojnĂ« diçka po vihen nĂ«n presion”, thotĂ« Özgen.

Shtypja e protestave nĂ« Universitetin Bogazici qĂ« nga fillimi i vitit ia ka bĂ«rĂ« tĂ« qartĂ« edhe njĂ« herĂ« atij se qeveria nuk njeh mĂ« asnjĂ« kufi kur sfidohet. Ai shqetĂ«sohej sepse liria akademike po humbet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ«. “Pasi tĂ« jetĂ« zhdukur, nuk mund tĂ« kthehet lehtĂ«. Kjo do tĂ« ketĂ« efekte shkatĂ«rruese”, paralajmĂ«ron ai. SidoqoftĂ«, ishte shumĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r tĂ« qĂ« tĂ« linte TurqinĂ« sepse iu desh tĂ« linte tĂ« afĂ«rmit dhe tĂ« dashurit e tij.

“ShumĂ« pak perspektivĂ«â€

Edhe Oya AytĂŒrk ka vendosur tĂ« “fillojĂ« nga e para” jashtĂ« vendit. Ajo jeton nĂ« Frankfurt dhe Ă«shtĂ« gjithashtu e diplomuar nĂ« Universitetin Bogazici. MenjĂ«herĂ« pas pĂ«rfundimit tĂ« masterit, ajo mori njĂ« punĂ« nĂ« Gjermani dhe ndĂ«rtoi njĂ« jetĂ« tĂ« re pĂ«r veten e saj. “UnĂ« do tĂ« punoj disa vjet dhe pastaj do tĂ« kthehem”, mendonte mĂ« parĂ«. Por tani kanĂ« kaluar dhjetĂ« vjet. “UnĂ« kurrĂ« nuk kam gjetur motivin pĂ«r t’u kthyer.”

AytĂŒrk kritikon faktin se profesionistĂ«ve tĂ« rinj nuk u ofrohet sa duhet nĂ« Turqi dhe se ata nuk mund tĂ« shfrytĂ«zojnĂ« potencialin e tyre. “Ndryshe pse do tĂ« duhej tĂ« marrim kĂ«tĂ« rrugĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«? Ne vijmĂ« kĂ«tu dhe fillojmĂ« njĂ« jetĂ« nga e para. TĂ« jetosh nĂ« njĂ« vend ku nuk flet gjuhĂ«n e vendit nuk Ă«shtĂ« shumĂ« e kĂ«ndshme.”

Vala e re e ikjeve nga Turqia

Gjermania Ă«shtĂ« vendi mĂ« i dashur pĂ«r migrantĂ«t turq. Sipas sondazhit aktual tĂ« Metropoll, 22 pĂ«rqind e tĂ« anketuarve do tĂ« zgjidhnin GjermaninĂ« nĂ«se dĂ«shironin tĂ« studionin ose tĂ« punonin jashtĂ« vendit. Studiuesi i migracionit Ayhan Kaya nga Universiteti Bilgi i Stambollit e shpjegon kĂ«tĂ« prirje, ndĂ«r tĂ« tjera, me faktin se ekziston njĂ« komunitet i madh turk nĂ« Gjermani qĂ« nga vitet 1960. EmigrantĂ«t – qofshin tĂ« kualifikuar apo jo – zakonisht ndjekin rrjetet ekzistuese sociale tĂ« njĂ« diaspore.

Kryeqyteti gjerman Berlini Ă«shtĂ« veçanĂ«risht i popullarizuar tek tĂ« rinjtĂ« turq. “MundĂ«sitĂ« e shumta pĂ«r shkollim, jeta kulturore multikulturore dhe kozmopolite, kanĂ« qenĂ« ndĂ«r arsyet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r tĂ« emigruar nĂ« Berlin pĂ«r vite me radhĂ«. NĂ« Gjermani, pĂ«rveç Berlinit, destinacionet tjera kryesore tĂ« migrantĂ«ve turq janĂ« Dyseldorfi, KĂ«lni dhe Frankfurti./DW









Burimi informacionit @TvKlan: Lexo me shume ne : www.botasot.al

Spread the love

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *