Shpyllëzimi dhe thatësira/ Studimi i NASA-s shkakton frikë: Aftësia e pyjeve tropikale për të thithur dioksidin e karbonit po zbehet

Pemët dhe bimët e Tokës thithin sasi të mëdha të dioksidit të karbonit nga atmosfera gjatë fotosintezës, duke përfshirë disa prej këtij karboni në struktura si druri. Zonat që thithin më shumë karbon sesa lëshojnë quhen lavamanë karboni. Por bimët gjithashtu mund të lëshojnë gaz serë gjatë proceseve si frymëmarrja, kur bimët e ngordhura prishen ose gjatë djegies në rast zjarresh. Studiuesit janë veçanërisht të interesuar nëse – dhe si – bimë në shkallën e një ekosistemi si një pyll veprojnë si burime ose fundosen në një botë gjithnjë e më të ngrohtë.

Një studim i fundit i udhëhequr nga shkencëtarët në Laboratorin e Jet Propulsionit të NASA-s në Kaliforninë Jugore identifikoi nëse zonat me bimësi si pyjet dhe savanat në të gjithë botën ishin burime karboni apo mbytet çdo vit nga 2000 në 2019. Studimi zbuloi se gjatë këtyre dy dekadave, bimët drunore ishin përgjegjëse për më shumë se 80% të burimeve dhe lavamanëve në tokë, me tokën, mbeturinat e gjetheve dhe lëndën organike të kalbur që përbënte pjesën tjetër. Por ata gjithashtu panë që bimësia mbante një fraksion shumë më të vogël të karbonit nga sa mendonin shkencëtarët fillimisht.

Për më tepër, studiuesit zbuluan se sasia totale e karbonit të emetuar dhe thithur në tropikët ishte katër herë më e madhe se në rajonet e butë dhe zonat boreale (pyjet më veriore) të kombinuara, por që aftësia e pyjeve tropikale për të thithur sasi masive karboni ka u zbeh vitet e fundit. Rënia e kësaj aftësie është për shkak të shpyllëzimeve në shkallë të gjerë, degradimit të habitateve dhe efekteve të ndryshimit të klimës, si thatësira dhe zjarre më të shpeshta. Në fakt, studimi, i botuar në Science Advances, tregoi se 90% e karbonit që pyjet në të gjithë botën thithin nga atmosfera kompensohet nga sasia e karbonit të lëshuar nga shqetësime të tilla si shpyllëzimi dhe thatësira.

Shkencëtarët krijuan harta të burimeve të karbonit dhe mbytet nga ndryshimet e përdorimit të tokës si shpyllëzimi, degradimi i habitatit dhe mbjellja e pyjeve, si dhe rritja e pyjeve. Ata e bënë këtë duke analizuar të dhënat mbi bimësinë globale të mbledhura nga hapësira duke përdorur instrumente të tilla si Sistemi i Altimetrit me Laser të Gjeoshkencës së NASA-s (GLAS) në bordin e ICESat dhe

(BalakanWeb)

Për t’u bërë pjesë e grupit “Balkanweb” mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb

Burimi informacionit @BalkanWeb: Lexo me shume ne : www.botasot.al

Spread the love

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *